زمینه و هدف: لیموترش و آبلیمو که حاوی مقادیر بالایی از ویتامین C و ترکیبات آنتیاکسیدان طبیعی بهشکل پلیفنلها هستند، جایگاه ویژهای در سبد غذایی خانوارهای ایرانی دارند. فلاونوئیدها جزو ترکیبات پلیفنلی بوده و اریوسیترین، نارنجین و هسپریدین از مهمترین فلاونوئیدها هستند. روشکار: بررسی مقدار و نوع پلیفنلها و فلاونوئیدها در این ماده غذایی یکی از ابزارهای پیبردن به اصالت آبلیموی طبیعی میباشند. در این تحقیق تعداد ۶۵ نمونه آبلیمو (۴۲ نمونه آبلیموی بستهبندی شده و ۲۳ نمونه آبلیموی فلهای) از شهر تبریز خریداری و ترکیبات فنلی تام بهروش اسپکترومتری و مقادیر سه ترکیب فلاونوئیدی اریوسیترین، نارنجین و هسپریدین در آن با استفاده از روش کروماتوگرافی مایع، بهمنطور بررسی تقلبات احتمالی اندازهگیری شد. یافتهها: میانگین مقدار تام ترکیبات پلیفنلی آبلیموهای بستهبندیشده و فلهای بهترتیب ۲۷۵ و ۳۰۳ میلیگرم در لیتر بدست آمد و در مجموع ۹ نمونه (۸/۱۳%) با استاندارد ملی ایران مطابقت نداشته و غیرقابلمصرف تشخیص داده شد.در بررسی فلاونوئیدها نتایج نشان داد که میانگین مقادیر اریوسیترین، هسپریدین و نارینجین به ترتیب ۳۲/۱۷، ۳۱/۲۸ و ۴۳/۸۰ بود و بر این اساس تعداد ۳۳ نمونه (۷۸/۵۰%) از آبلیموها با استاندارد ملی ایران منطبق نبود. در مطالعه حاضر دلیل غیراستاندارد بودن بیشتر نمونههای آبلیمو (۸/۷۸%)، دارا بودن ترکیب فلاونوئیدی نارینجین بوده است. نتیجهگیری: در روش اندازهگیری ترکیبات فلاونوئیدی، ۲۴ نمونه آبلیموی بیشتر (۳۶% از نمونهها) نسبت به روش اندازهگیری فنلتام، غیراستاندارد تشخیص داده شد و این موضوع نشان میدهد باتوجه به تقلب روزافزونی که در صنایع مختلف غذایی صورت میگیرد، لازم است نهادهای ناظر بر کیفیت بهداشتی موادغذایی، از روشهای جدید و کارآمد برای کشف تقلبات موادغذایی و تامین سلامت جامعه استفاده نمایند.
Sheykh-aldini M, Salman nasab Z, Afshar Mogaddam M, Atazadeh R, Khandaghi J. Determination of Adulteration of Lime Juices in Tabriz Based on Measurement of Phenolic Compounds by Spectrometry and Chromatography. j.health 2020; 11 (4) :459-467 URL: http://healthjournal.arums.ac.ir/article-1-2255-fa.html
شیخالدینی مهری، سلماننسب زهرا، افشار مقدم محمدرضا، عطازاده رامین، خندقی * جلیل. تشخیص تقلبات آبلیموهای مصرفی در شهر تبریز بر اساس اندازهگیری ترکیبات فنلی به دو روش اسپکترومتری و کروماتوگرافی. سلامت و بهداشت. 1399; 11 (4) :459-467