زمینه و هدف: پوسیدگی دندان یکی از شایعترین بیماریهای مزمن بوده که تحت تاثیر تعیینکنندههای بسیاری است که به عنوان نابرابریهای اجتماعی شناسایی میشوند. لذا این مطالعه به بررسی اثرتعیینکنندههای اجتماعی موثر بر سلامت در پوسیدگی دندان در دانشآموزان همدان پرداخته است. روش کار: این مطالعه مقطعی بر اساس نتایج معاینات 14858 دانشآموز شهرستان همدان در سال 1395 انجامگرفت. نمونهگیری غلظت یون فلوراید از 22 نقطه شهری و 61 نقطه روستایی به روش رنگ سنجی SPAND وبا استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر انجام شد. در تحلیل دادههای این مطالعه از نرمافزار SPSS-23 و آزمونهای فراوانی، کایدو و رگرسیون استفادهشد. یافتهها: یافتهها نشاندادند که 5/11 درصد نقاط روستایی و 2/18 درصد نقاط شهری دارای فلوراید با غلظت کمتر از حد استاندارد و 9/4 درصد نقاط روستایی و 1/9 درصد نقاط شهری دارای فلوراید با غلظت بالاتر از حد استاندارد بودند. احتمال پوسیدگی دندان با هر ماه افزایش سن، 97/0 (98/0-91/0CI=) برابر کاهش و با کاهش هر میلیگرم بر لیتر غلظت فلوراید در آب، 51/6 برابر (47/7-68/5CI=) افزایش مییافت. شانس ابتلا به پوسیدگی دندان در پسران بیشتر از دختران (24/1-15/1CI= و 07/1AOR=) بود. همچنین احتمال ابتلا به بیماریهای دهان و دندان در دانشآموزان سالم نسبت به آنهایی که دچار اختلالات بینایی(56/0-36/0CI= و 45/0AOR=)، ابتلا به شپش (40/0-11/0CI= و 21/0AOR=)، داشتن والدین سیگاری (58/0-27/0CI= و 40/0AOR=)، ابتلا به چاقی و اضافه وزن (73/0-24/0CI= و 20/0AOR=) بودند، کمتر بود. نتیجهگیری: اگر چه فلوراید عامل مهمی در پیشگیری از پوسیدگیهای دندانی است، ولی عوامل دیگری نیز با پوسیدگی دندانی ارتباط دارند. درک بهتر تعیینکنندههای اجتماعی سلامت میتواند به تصمیمگیرندگان در سیاستگذاری و اولویتبندی هزینهها کمک کند.
Asgari G, Ezzati Rastegar K, Mehrshad S, Kheirandish M. Social Determinants Affecting Oral Health of School Children in Hamadan. j.health 2019; 10 (4) :504-513 URL: http://healthjournal.arums.ac.ir/article-1-2029-fa.html
عسگری قربان، عزتی رستگار * خدیجه، مهرشاد سعید، خیراندیش محمد. عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دهان و دندان در دانش آموزان شهرستان همدان. سلامت و بهداشت. 1398; 10 (4) :504-513